Luật đá gà là bộ quy ước quyết định cách hai con gà được ghép cặp, thi đấu và phân định kết quả, và mọi điều khoản đều được chốt trước khi gà vào sới. Trong bài này, BJ88 chúng tôi đi theo đúng trình tự một trận: ghép cặp, gắn cựa, diễn biến, phân xử thắng thua hòa, rồi tới cách tính tiền khi bạn tham gia cược trên sảnh.
Ví dụ dễ thấy: một trận cựa dao kiểu Philippines có thể dừng sau chưa đầy một phút khi trọng tài xác nhận một con không còn đá được, còn trận đá đòn truyền thống ở Việt Nam lại chia thành nhiều hồ và có khi kéo sang hồ thứ mười. Hai trận đều đúng luật, chỉ là áp dụng hai bộ quy ước khác nhau.
Luật đá gà là gì và ai đặt ra
Không có một liên đoàn chung ban hành luật đá gà cho cả thế giới. Ở Việt Nam, luật là tập quán của từng sới, được hai bên chủ gà thỏa thuận trước trận. Ở Philippines, khung quản lý rõ hơn: Sắc lệnh PD 449 năm 1974 định nghĩa người gắn cựa (gaffer, tiếng địa phương là taga tari hay mananari) và trọng tài (sentenciador), đồng thời yêu cầu những người này có giấy phép do chính quyền địa phương cấp, gia hạn hằng năm.
Theo sắc lệnh đó, sentenciador là người giám sát việc gắn cựa đúng cách, đánh giá tình trạng hai con gà và công bố kết quả, kể cả kết quả hòa hay trận không tính. Phán quyết của trọng tài là chung cuộc. Với bàn trực tuyến, kết quả hiển thị trên màn hình đi theo phán quyết này.
Trước trận: ghép cặp, gắn cựa và đóng cược
- Ghép cặp. Ở sới Việt Nam, người ta so chiều cao, độ dài cựa và cân nặng, tính theo vạch (một lạng). Nếu một con nặng hơn hoặc cựa dài hơn, bên đó phải chịu chấp, ví dụ quấn cựa dày hơn. Ở Philippines, các giải derby chia hạng theo cân nặng để hai con tương đương.
- Gắn cựa. Với đá cựa sắt, mũi cựa được buộc chồng lên cựa thật. Với đá cựa dao kiểu Philippines, lưỡi tari thường buộc ở chân trái. Trọng tài kiểm tra việc gắn trước khi cho vào sới.
- Phân cửa. Hai con được gán hai cửa, trên bàn trực tuyến thường là đỏ và xanh. Ở sới Philippines gọi là Meron và Wala, ở sới Việt Nam quen gọi cửa trên và cửa dưới.
- Đóng cược. Cược đóng trước lúc thả gà. Người Philippines gọi lúc thả là sultada. Sau thời điểm này, phiếu cược không đổi được nữa.
Cửa trên là con được đánh giá nhỉnh hơn nên tỷ lệ trả thấp hơn, cửa dưới ngược lại. Ý nghĩa đầy đủ các tên gọi này có ở bài thuật ngữ đá gà.
Trong trận: hồ, quãng nghỉ và trọng tài
Luật đá gà kiểu Việt Nam: chia hồ
Trận đá gà truyền thống ở Việt Nam chia theo hồ, tức hiệp. Một phóng sự của VnExpress về sới gà ở Hà Nội ghi mỗi hồ 15 phút. Giữa các hồ, người ôm gà lau mình, cho uống nước, xoa bóp và khâu vết rách cho gà. Độ dài hồ và số hồ tối đa vẫn do từng sới đặt, nên bạn cần xem quy định của trận cụ thể.
Luật đá gà kiểu Philippines: đá liền một mạch
Theo luật đá gà sabong, trận không chia hồ. Hai con được thả và đá liên tục cho tới khi có kết quả, thường chỉ vài phút. Khi hai con quấn nhau hoặc nằm im, sentenciador nhấc cả hai lên, đặt lại xuống sàn đối mặt nhau để xem con nào còn tấn công.
Cách tính thắng thua đá gà: thắng, thua, hòa
Đây là phần luật đá gà gây thắc mắc nhiều nhất. Chúng tôi tóm theo từng tình huống:
| Tình huống | Cách xử thường gặp |
|---|---|
| Một con chết hoặc không đứng dậy được | Con còn lại thắng |
| Một con bỏ chạy, quay lưng không đá | Con bỏ chạy bị xử thua |
| Sabong: con đang thắng mổ đối thủ khi được cho đối mặt | Xác nhận thắng; tài liệu mô tả phải mổ hai lần |
| Sabong: con đang thắng kiệt sức, không mổ được | Trận có thể bị xử hòa |
| Cả hai cùng gục hoặc cùng không đá tiếp | Thường xử hòa |
| Kiểu Việt Nam: hết số hồ đã thỏa thuận mà chưa phân định | Hòa, trừ khi hai bên có thỏa thuận khác |
| Một bên chủ động xin thua giữa trận | Bên xin thua chịu thua theo điều kiện đã thống nhất |
Cách tính thắng thua đá gà kiểu Philippines còn một chi tiết đáng nhớ: một con gà chết trong lúc đang lao vào tấn công vẫn có thể được xử thắng nếu đối thủ bỏ chạy hoặc không phản ứng. Vì vậy, đừng vội kết luận khi thấy một con nằm xuống. Hãy chờ trọng tài công bố.
Luật đá gà cựa sắt, cựa dao và luật đá gà Thomo
| Tiêu chí | Cựa sắt | Cựa dao (tari) |
|---|---|---|
| Vũ khí | Mũi nhọn tròn như đinh, buộc chồng lên cựa thật | Lưỡi mỏng sắc, thường buộc ở chân trái |
| Kiểu sát thương | Đâm | Cắt |
| Cấu trúc trận | Thường chia hồ, có nghỉ | Đá liền, ít khi chia hồ |
| Thời lượng | Có thể kéo qua nhiều hồ | Thường vài phút |
Luật đá gà cựa sắt
Trong luật đá gà cựa sắt, vì mũi cựa đâm chứ không cắt, một con có thể trúng nhiều đòn mà vẫn đứng được. Trọng tài phải theo sát để quyết định lúc dừng, và các quãng nghỉ giữa hồ có tác dụng thật sự với kết quả. Chi tiết về chiếc cựa có ở bài đá gà cựa sắt.
Luật đá gà Thomo
Luật đá gà Thomo theo khung chung: ghép cặp, gắn cựa, thả gà, trọng tài phân xử. Sân ở Thomo dùng cả cựa sắt lẫn cựa dao tùy trận, nên số hồ, cách xử hòa và thời gian nghỉ có thể khác nhau giữa các bàn. Bối cảnh vùng trường gà này có ở bài đá gà Thomo.
Tính tiền cược theo luật đá gà trực tuyến
Bàn trực tuyến thường hiển thị tỷ lệ dạng thập phân. Khi cửa bạn chọn thắng, tiền nhận về bằng tiền cược nhân tỷ lệ. Ví dụ giả định: bạn đặt 100.000 đồng vào cửa đỏ tỷ lệ 1,9. Đỏ thắng, bạn nhận 190.000 đồng, lãi 90.000 đồng. Xanh thắng, bạn mất 100.000 đồng.
Sới Philippines truyền thống ghi tỷ lệ theo cặp số, chẳng hạn 10-8: người đặt cửa được đánh giá cao (llamado) bỏ 10 để ăn 8, người đặt cửa dưới (dejado) bỏ 8 để ăn 10. Tại sới, sàn thường trích một khoản phí trên tiền thắng, nhiều tài liệu ghi mức 10% và gọi là plasada.
Với trận hòa, cách xử lý cược hai cửa chính và tỷ lệ của cửa hòa (nếu có) do từng bàn công bố. Luật đá gà trên từng bàn là căn cứ cuối cùng, nên hãy mở phần quy định trước khi đặt. Cách đọc tỷ lệ nói chung có ở bài tỷ lệ kèo, còn các nguồn trận được giới thiệu tại đá gà BJ88. Kết quả trận là điều không ai biết trước. Dịch vụ dành cho người đủ 18 tuổi, bạn tự tuân thủ pháp luật nơi cư trú.
Câu hỏi thường gặp về luật đá gà
Đá gà hòa khi nào? Thường gặp ba trường hợp: cả hai con cùng gục hoặc không đá tiếp, con đang thắng không mổ được đối thủ khi trọng tài cho đối mặt (kiểu Philippines), hoặc hết số hồ thỏa thuận mà chưa phân định (kiểu Việt Nam). Điều kiện cụ thể do từng sới quy định.
Trận đá gà kéo dài bao lâu? Trận cựa dao kiểu Philippines thường chỉ vài phút vì đá liền và lưỡi dao gây thương tích nhanh. Trận chia hồ kiểu Việt Nam có thể kéo qua nhiều hồ, mỗi hồ dài theo quy định của sới.
Ai quyết định kết quả trận? Trọng tài, ở Philippines gọi là sentenciador. Theo PD 449, người này giám sát việc gắn cựa, đánh giá tình trạng gà và công bố kết quả, kể cả hòa. Phán quyết là chung cuộc.
Gà bỏ chạy có bị xử thua không? Có. Theo luật đá gà ở hầu hết các sới, con quay lưng bỏ chạy hoặc không chịu đá tiếp khi được đặt đối mặt sẽ bị xử thua.
Cách tính thắng thua đá gà trên bàn trực tuyến ra sao? Tiền nhận về bằng tiền cược nhân tỷ lệ của cửa thắng. Cách xử lý trận hòa và trận bị hủy khác nhau giữa các bàn, nên hãy đọc quy định trước khi tham gia.
